Journal of Community Health Research

en بررسی رابطه مهارت های شناختی-رفتاری و تعامل مادر-کودک با علائم اختلال سلوک و اختلال لج بازی و نافرمانی در کودکان با اختلال کاستی توجه و بیش‌فعالی The Relationship between Cognitive-Behavioral Skills and Mother-Child Interaction with Conduct Disorder Symptoms and Oppositional Defiant Disorder in Children with ADHD عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه: امروزه تمرکز پژوهش‌های نوین در حیطه اختلال کاستی توجه و بیش‌فعالی، به حوزه اختلال‌های همبود با این اختلال و کاهش علائم آنها معطوف شده است. در این راستا درمان‌های شناختی رفتاری با استفاده از روش‌هایی مانند خودکنترلی، حل مسئله و مهارت‌های اجتماعی سعی در کاهش علائم دارد. با توجه به نقش مهم خانواده، پژوهش حاضر باهدف بررسی پیش‌فرض‌های درمان، به بررسی روابط ساختاری مهارت‌های اجتماعی، مهارت‌های حل مسئله و خودکنترلی با علائم اختلال سلوک و اختلال لج بازی و نافرمانی در کودکان با اختلال کاستی توجه و بیش‌فعالی، با نقش میانجی تعامل مادر-کودک پرداخته است. روش‌ ها: این پژوهش بر روی 104 دانش‌آموز پسر مقاطع چهارم تا ششم ابتدایی شهر یزد انجام شد. در این پژوهش از پرسش‌نامه های  نشانه‌های مرضی کودک، رابطه والد کودک، حل مسئله، پرسشنامه مهارت‌های اجتماعی ماتسون و مقیاس ارزیابی خو کنترلی استفاده و نتایج با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 23، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد که مهارت‌های حل مسئله، خودکنترلی، مهارت‌های اجتماعی و همچنین تعامل مادر-کودک توانستهاند 75% از واریانس اختلال سلوک و 71% از واریانس اختلال لج بازی و نافرمانی را در مدل تبیین کنند. در قسمت دیگری از تحلیل، یافته‌ها نشان داد میزان تأثیر مهارتهای حل مسئله و خودکنترلی بر تعامل مادر-کودک معنادار بوده است، اما مهارت اجتماعی نتواسته است بر تعامل مادر-کودک تأثیر معنادار داشته باشد. همچنین، متغیر حل مسئله علاوه برداشتن رابطۀ مستقیم با اختلال، از طریق متغیر میانجی تعامل مادر-کودک میتواند بر اختلال سلوک اثر داشته باشد ولی بر اختلال لج بازی و نافرمانی تأثیر معنی‌داری ندارد. متغیر خودکنترلی علاوه برداشتن رابطۀ مستقیم با اختلال، از طریق متغیر میانجی تعامل مادر-کودک میتواند بر اختلال سلوک و لج بازی و نافرمانی اثر داشته باشد. نتیجه‌گیری: متغیرهای خودکنترلی، حل مسئله و مهارت‌های اجتماعی با علائم اختلال‌های رفتاری کودکان با اختلال کاستی توجه و بیش‌فعالی در ارتباط هستند و می‌توان از آن‌ها در طراحی بسته‌های درمان شناختی-رفتاری استفاده کرد و همچنین نحوه تعامل مادر-کودک بر این‌گونه درمان مؤثر است.</div> <div style="text-align: justify;">Introduction: Nowadays, the main focus of modern researches in the field of ADHD has been on the area of comorbid disorders and reducing their symptoms. In this regard, cognitive-behavioral therapies have tried to reduce the symptoms by using methods such as self-control, problem-solving, and social skills. Given the important role of the family, the present study investigated the pre-assumptions of the treatment by addressing the structural relationships between the social skills, problem-solving skills, and self-control with the symptoms of conduct disorder and oppositional defiant disorders in the children with ADHD and the mediating role of the mother-child interaction. Methods: This study was performed on 104 male models, fourth to sixth grade students of the elementary school in Yazd, Iran. In this study, the Child Symptom Inventory, Child-Parent Relationship Scale, Problem-Solving Inventory, Self-Control Rating Scale, and Matson Evaluation of Social Skills with youngsters were used. The results were analyzed with path analysis by SPSS software version 23. Results:  Findings showed that problem-solving skills, self-control skills, social skills, and mother-child interaction can explain 75% of the variance of CD and 71% of the variance of ODD in the model. In another section of the analysis, the findings showed that the effect of problem-solving and self-control skills on the mother-child interaction was significant, but the social skills had no significant effect on the mother-child interaction. Also, the problem-solving variable can affect the CD through the mediating variable in the mother-child interaction, and also has a direct relationship with the current disorder but does not have a significant effect on ODD. The self-control variable in addition to its direct relationship to disorder can affect CD and ODD through the mother-child interaction. Conclusion: Self-control, problem-solving, and social skills are associated with the symptoms of behavioral disorders in the children with ADHD, and can be used in designing cognitive-behavioral therapy packages, and also the way the mother and child interact, is effective in this type of treatments.</div> اختلال کاستی توجه و بیش‌فعالی, اختلال سلوک, اختلال نافرمانی مقابله جویانه, درمان شناختی-رفتاری, تعامل مادر-کودک Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, Conduct Disorder, Oppositional Defiant Disorder, Cognitive Behavioral Therapy, Mother-Child Relations, 231 241 http://jhr.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1117-31&slc_lang=en&sid=1 Abbas Motavalli Pour عباس متولی پور 0000-0001-8313-9689 Yes Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Ahmad Beh-Pajooh احمد به پژوه 0000-0002-0843-8942 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mohsen Shokoohi-Yekta محسن شکوهی یکتا 0000-0002-5055-9270 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mohammad Hossein Sorbi محمدحسین سربی 0000-0001-7161-9888 No Department of Psychology, Faculty of Psychology, University of Urmia, Urmia, Iran گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Mohammad Hadi Farahzadi محمدهادی فرحزادی 0000-0003-1905-6891 No Director of Research Center for Addiction and Behavioral Sciences, ShahidSadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran مدیر مرکز تحقیقات اعتیاد و رفتاری دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران