en آنالیز مکانی و شناسایی منبع انتشار ذرات معلق (PM10) در شهر یزد بهداشت محیط Environmental Health پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>چکیده</strong></p> <p dir="RTL"><strong>زمینه و هدف:</strong> هدف این مطالعه بررسی مکانی ذرات معلق <span dir="LTR">PM₁₀</span> در هوای شهر یزد و پهنه بندی آن با استفاده از روش کریجینگ&nbsp; بوده است و نهایتا عوامل مختلف تاثیر گذار در غلظت آلاینده و استاندارد ها در آن بررسی شده است.</p> <p dir="RTL"><strong>مواد و روش ها</strong>: اندازه گیری ذرات<span dir="LTR"> PM₁₀ </span>بوسیله دستگاه مونیتورینگ <span dir="LTR">HAZ-DUST EPAM 5000 </span>انجام شد<span dir="LTR">.</span> تعداد 13 ایستگاه نمونه برداری در مناطق مختلف شهر به منظور نمونه برداری از ذرات معلق <span dir="LTR">PM₁₀</span> در دو فصل زمستان 1392 و پاییز 1393 مورد استفاده قرار گرفت. نهایتا برای بررسی مکانی آلاینده <span dir="LTR">PM₁₀</span> از نرم افزار <span dir="LTR">Arc GIS</span> و روش درون یابی گریجینگ استفاده گردید.</p> <p dir="RTL"><strong>نتایج:</strong> میانگین فصلی آلاینده <span dir="LTR">PM₁₀</span> در فصل بهار (<span dir="LTR">&micro;</span><span dir="LTR">g/m³</span> 155) بیشتر از فصل زمستان (<span dir="LTR">&micro;</span><span dir="LTR">g/m³</span> 27/87) بود. در 11 ایستگاه از 13 ایستگاه غلظت <span dir="LTR">PM10</span> بالاتر از استانداردهای که در فصل زمستان بود. میانگین فصلی غلظت <span dir="LTR">PM₁₀</span> در بهار بیش از استانداردهای <span dir="LTR">WHO</span> در تمام ایستگاه های بود. &nbsp;غلظت ذرات معلق در مناطق پر ترافیک و بافت تاریخی بیشار از سایر مناطق بود. مقدار شاخص <span dir="LTR">RMSE</span> در فصل زمستان و فصل بهار به ترتیب493/45 و 525/56 بود.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه گیری:</strong>&nbsp; ذرات معلق <span dir="LTR">PM10</span> در هر دوفصل زمستان و بهار دارای پراکندکی تصادفی بود. این مطالعه نشان داد که ترافیک و بافت تاریخی شهر روی غلظت آلاینده <span dir="LTR">PM₁₀ </span>&nbsp;تاثیر گذار است.</p> <p><strong>Introduction:</strong> The aim of this study was to spatial analysis of PM₁₀ concentrations in the ambient air of Yazd in two seasons, and the zoning by using Kriging interpolation method. Finally, different factors affecting the concentrations of PM₁₀ are marked and standards have been investigated</p> <p><strong>Material and methods:</strong> The measurement of PM₁₀ particulates was performed by the monitoring device HAZ-DUST EPAM 5000. 13 sampling stations were identified in various areas of the city in order to take samples of particulate matter PM₁₀ in winter and spring 2013. Eventually Arc GIS software and kriging interpolation method and spatial autocorrelation were used to PM₁₀ spatial distribution.</p> <p><strong>Results:</strong> The seasonal spring average for PM₁₀ (155&mu;g/m³) was more than winter (27.87&mu;g/m³). At 11 stations from 13 stations PM₁₀concentrations were higher than the WHO standards in winter. Seasonal average of PM₁₀ concentrations in spring were exceeding of WHO standards in all stations. &nbsp;Particulate matter levels were higher in High-traffic and old areas than the other regions. RMSE index was 45.493 and 56.525 for winter and spring, respectively.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> PM₁₀ concentration had the random spatial pattern in two seasons. This study revealed traffic and historical places affecting the concentration of PM₁₀.</p> ذرات معلق, کریجینگ, شهر یزد, پهنه بندی GIS, Kriging, Particulate Matters, 45 56 http://jhr.ssu.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-1100-4&slc_lang=en&sid=1 Mohammad Miri محمد میری m_miri87@yahoo.com Yes Sara Jamshidi سارا جمشیدی s_sara572@yahoo.com No Zahra Derakhshan زهرا درخشان z_d_derakhshan@yahoo.com No Abdolmajid Gholizadeh عبدالمجید قلیزاده ghlizadeh@yahoo.com No Hosein Karimi حسین کریمی karimi@yahoo.com No Shabnam Amanalikhani شبنم امان علی خانی sh_alikhani@gmail.com No Seyed Yaser Hashemi سید یاسر هاشمی s.yaser.hashemi@gmail.com No